Titre
Burgermenschen
Auteur
Coenen, Frans
Langue
néerlandais
Éditeur
W. L. & J. Brusse, Rotterdam
Prix
€ 250,00(Excl. toute livraison)
Détails
1905, 1e druk, 245 blz. + 3 blz. uitgeversreclame. Originele tabakskleurige linnen uitgeversband met goudopdruk.
Plus d'informations
Band licht vaal met lichte bleke krasjes en veegjes. Rugopdruk iets vervaagd (zie foto’s). Bovenrand van het eerste schutblad een scheurtje (ca. 2 cm). Bladzijden gaaf schoon, de randen donker/beduimeld en verder egaal licht verkleurd.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Inhoud:
Burgermenschen blz. 1
De zomergenoegens van de familie Kramp blz. 131
Op den weg tot geluk blz. 203.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Recensie: ( Willem Gerard van Nouhuys, *Groot Nederland*, jaargang 4, 1906 )
"...beginnen we onwillekeurig te controleeren, critisch toe te zien of alle details nu werkelijk wel zoo in orde zijn. Dat kan nu èn bij M. Scharten èn bij Frans Coenen meestal best lijden, ze zijn beiden zeer serieuze werkers met fijn ontwikkeld waarnemings- en in taal scherp formuleerend weergevings-vermogen, maar de totaal-indruk is toch dat hun werk in dit opzicht geen beroep doet op de beste en hoogste faculteiten van ons gevoel en onzen geest.
Doch genoeg hierover.
Wat deze twee verhalen kenmerkt is weer de in Coenen's werk zoo vaak gevoelde haat tegen het burgerlijke - het muf, duf, saai burgerlijke, waarin het leven tot zijn onaantrekkelijksten vorm van platte ordinairheid is teruggebracht. Het verfatsoenlijkte volksleven, dat in zekere standsvooroordeelen, in allerlei conventies verschimmelt, waarvan alle poëzie, alle schilderachtigheid verloren is gegaan.
De eerste novelle geeft het verzet van die jonge vrouw tegen dat ordinaire in een wat gewaagden, toch zielkundig zoo uitstekend verklaarbare neiging. Zij heeft in haar woninkje dag aan dag haar banaal plichtleventje geleefd voor man en kind: een eentonige grijsheid van egaal gedoe. En nu komt over haar wonen in dat leege huisje een jong mevrouwtje, met wie zij spoedig door haar kind goede vrienden wordt. Dat damesachtige wezentje wordt voor haar nu als iemand uit een andere levensfeer. Zij is het mooie, lieve, gracieuse, wat aan haar eigen leven steeds ontbroken heeft. Ze bewondert haar, is gelukkig met haar vriendelijkheid, ziet als een mooien glans over eigen alledaagsch gewerk door het denken aan dat mevrouwtje, krijgt haar jongen meer lief als zìj aardige eigenschappen in hem opmerkt. En van dag tot dag met haar omgaande, uren bij haar verpratende, wordt die toeneiging een liefkrijgen ook van het fyzieke. Het blijft bij het platonische, al wordt de bekoring sterker en sterker, en al voelen hoe gevaarvol de weg is die het sentiment der bewonderende en dweepende op wil.
Dan eindigt het weer doodgewoon met het verhuizen van het mevrouwtje, het weggaan met ‘bij den hoek van 't kei-straatje nog eens om(zien), lach-knikkend, hande-wuivend’
‘Lena, die den jongen opgenomen had, stond nog altijd naar den kant te turen, waar ze verdwenen waren. Zij voelde het even kroppen in haar keel en haar oogen traanden. Er was een weening in haar als om iets verlorens. De herfstdag scheen haar guur en verlaten, het leven toch niet vroolijk in den kornenden wintertijd....
* Ja dat hebben we weer gehad, antwoordde ze met haar mompelende stem. En den lastigen jongen van haar arm op den grond plantend, dreef ze hem met zachte duwtjes van haar open handen het paadje op langs het huisje naar de keuken, om aan haar gewoon dagwerk te beginnen.’
Aan de psychologie van deze Lena heeft Coenen wel het beste van zijn kùnnen gegeven. Ze is overtuigend. Het echt-menschelijke blijft aldoor voelbaar ook in deze neiging tot tegennatuurlijke afdwaling, en is er in zich zelve de verklaring van.
In de tweede novelle zien we Coenen in een hoedanigheid die bij hem zelden overheerscht - als humorist.
De quintessens van de De Zomergenoegens van de familie Kramps is evenzeer de haat tegen het ordinair-burgerlijke, maar hij heeft dien nu niet op objectief-constateerende, maar op critisch-satirieke wijze geuit.
En al dadelijk door een krasse tegenstelling.
Als we denken aan zomergenoegens, dan is er in ons een illuzie van zonnegoud en hemelblauw, van boschgeur en lommerkoelte, van wijde uitzichten van duin- of heuveltop, van zee of heide, van rust en genieten in onbezorgde vrijheid.
En nu daartegenover de zomergenoegens van de familie Kramps - het uitstapje naar Zandvoort - doorgedreven door moeder en dochter zeer tegen den zin van den vader, houder van een krottig winkeltje, waarin hij met heel veel moeite nog amper den kost kan verdienen. En dan zoo'n dag uit - waar moest 't vandaan komen?! Maar moeder dwong en de kinderen dwongen en ‘om vredeswil’ zou 't gebeuren.
Nu begrijpt men wat komen moet, als Coenen er zich toe zet al de verzuurde narigheid van een uitstapje dezer eerzame burgerluitjes in beeld te brengen!...
Van begin tot eind is 't de spòtvorm van genoegens, van gulhartige pret, van eenvoudig plezier, - is 't niets dan ellende, 'n Humorist van de oude school zou zijn kracht gezocht hebben in 't bedenken van allerlei avonturen en ongelukken, zoodat de personen als slachtoffers van een spottend fatum den lachlust hadden gewekt - niets daarvan bij Coenen. En juist dat maakt de satire veel krasser. Het met alle voornemens tot genoegens smaken spottend fatum huist in henzelven. Zij kùnnen zich niet vermaken: de capaciteit daartoe is in hen verworden. Ze hebben inbeelding, moeder en dochter schamen zich voor pa; de natuur, zee en strand, is zoo ver buiten hun sfeer, dat ze er onmogelijk van genieten kunnen - vaders goedige zuster te Zandvoort is te min, te plomp, te boersch - kortom, 't is ellende, van begin tot eind.
De voorstelling van dat alles is komisch, maar dit komische heeft een wrangen bijsmaak - het essentieele is de schildering van levens- en natuur-verwording. Wat blijft er mooi-menschelijks over in zùlke individuen!... Is 't niet om bij te huilen als we de volle waarachtigheid van dit alles voelen.
Coenen als humorist...
Nog een enkele maal is hij het geweest, maar altijd blijft het bij hem de humor die voortkomt uit smart, de humor die de kap doet rinkelen om kreten van levensleed te overstemmen, de humor dien te uiten Shakspere nu en dan zijn narren of pseudonarren toevertrouwde, de lach om het tragische.
Geheel nieuwe zijden van Coenen's talent heeft dit boek ons niet geopenbaard, maar opnieuw ons bevestigd in de meening dat hij een respectabel talent bezit.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Tekstfragment (blz. 194 ev.):
Nee, meheer Kramp... nee, wees nou bedaard... nee, uwe mot nou bedaard blijven!’
Dit met zoo zenuwtrillende stem en angstvertrokken gezicht, dat hij, onder al dezen suggereerenden drang, van zelf losbulderde:
‘Godverdomme! godverdomme!... godverdommesche loeders!’...
Hoog-opkrijschend stortten de vrouwen bonkend het trapje af, angstjoelend elkaar dringend en op de hielen trappelend. Marietje schreide luidop met geheven smeekhanden: ‘pa! o! pa!’... liep toen de kamer in, terwijl de schoonmaakster haar pezige armen stevig om hem sloeg, hem terug sjorde, dat hij de vrouwen niet vervolgen zou, al maar roepend met haar heesche angststem: ‘blijf nou bedaard, beste man, blijf nou bedaard... toe meheer Kramp, toe nou!... nee... niet na beneden’...
Kramp rukte zich los, omdat zij hem hinderde en benauwde, niet omdat hij naar beneden wilde, waar, na het driftig stommelen, een deur dreunend toesloeg en een sleutel fel omknarste.
Zij hadden zich in de slaapkamer opgesloten.
Snuivend en hijgend stond Kramp, over zijn heele lichaam bevend, terwijl de schoonmaakster hem weer bij zijn arm en jaspand vastgegrepen had.
‘Mensch, la-me toch los, godverdomme!’ hijgde hij.
‘Nee, meheer Kramp!’ zei ze niet minder hijgend, maar altijd vastberaden, ‘ik laat uwe niet los voor u bedaard bent’...
‘Jezis mensch, ik bèn bedaard... wat wil je van me... ik zal geen moord begaan!’...
Bij deze woorden, terwijl het beneden doodstil bleef, was er buiten een oogenblik heftig gemompel van opgewonden menschen.Toen ging de deur open voor een klein, gebogen en sjofel manneke met een bleek, mager gezicht en een bril op.
‘Heeregut, Hein! bê-jij 't?’ riep de schoonmaakster, blij verrast.
‘Tja... 'k most toch 's gewaarworden waar je bleef,’ zei dat met een piepstemmetje, beteekenisvol naar haar knipoogend... Toen stak hij Kramp een beenig-groezel handje toe en zei erg overdreven joviaal:
‘En dag meheer Kramp, hoe staat 't leven?’
Deze begreep aan zijn doen, dat de buren hem eerst hadden ingelicht, hij zag ook aan het opgeglunderde gezicht van Bet, dat zij blij was een man in huis te hebben en het maakte hem een seconde lang weer zoo woedend, dat hij lust kreeg donder op! te zeggen en 't nare ventje de deur uit te smijten.
Maar daarop overgolfde hem weer de zwakte en een weeë zatheid van zichzelf en alles... en hij drukte slap de hand, zei flauwtjes: goeien avond, terwijl het manneke voortging, overdreven gewoon doende, met hem de converseeren. Waarbij hij nog telkens terzij knipoogde en met de hand wenkte tot zijn vrouw, die door zooveel geheimzinnigheid van streek gebracht, hem ten slotte twijfelig en vervaard bleef aanstaren uit de winkelkamer.
Maar Kramp, dan eindelijk zijn zware dofheid beheerschend, was duizelig-strompelend, de schoonmaakster voorbij die schuw terzijde week, de kamer ingegaan, waar in een hoek, met de zakdoek voor de oogen, Marietje nog altijd luidruchtig huilde..."
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Trefwoorden:
burgerlijkheid
emotionele ontlading
familiedruk
humor en tragiek
kropt emoties
psychologische spanning
sociale frictie
taalexpressie
verborgen agressie
zielkundige observatie
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Inhoud:
Burgermenschen blz. 1
De zomergenoegens van de familie Kramp blz. 131
Op den weg tot geluk blz. 203.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Recensie: ( Willem Gerard van Nouhuys, *Groot Nederland*, jaargang 4, 1906 )
"...beginnen we onwillekeurig te controleeren, critisch toe te zien of alle details nu werkelijk wel zoo in orde zijn. Dat kan nu èn bij M. Scharten èn bij Frans Coenen meestal best lijden, ze zijn beiden zeer serieuze werkers met fijn ontwikkeld waarnemings- en in taal scherp formuleerend weergevings-vermogen, maar de totaal-indruk is toch dat hun werk in dit opzicht geen beroep doet op de beste en hoogste faculteiten van ons gevoel en onzen geest.
Doch genoeg hierover.
Wat deze twee verhalen kenmerkt is weer de in Coenen's werk zoo vaak gevoelde haat tegen het burgerlijke - het muf, duf, saai burgerlijke, waarin het leven tot zijn onaantrekkelijksten vorm van platte ordinairheid is teruggebracht. Het verfatsoenlijkte volksleven, dat in zekere standsvooroordeelen, in allerlei conventies verschimmelt, waarvan alle poëzie, alle schilderachtigheid verloren is gegaan.
De eerste novelle geeft het verzet van die jonge vrouw tegen dat ordinaire in een wat gewaagden, toch zielkundig zoo uitstekend verklaarbare neiging. Zij heeft in haar woninkje dag aan dag haar banaal plichtleventje geleefd voor man en kind: een eentonige grijsheid van egaal gedoe. En nu komt over haar wonen in dat leege huisje een jong mevrouwtje, met wie zij spoedig door haar kind goede vrienden wordt. Dat damesachtige wezentje wordt voor haar nu als iemand uit een andere levensfeer. Zij is het mooie, lieve, gracieuse, wat aan haar eigen leven steeds ontbroken heeft. Ze bewondert haar, is gelukkig met haar vriendelijkheid, ziet als een mooien glans over eigen alledaagsch gewerk door het denken aan dat mevrouwtje, krijgt haar jongen meer lief als zìj aardige eigenschappen in hem opmerkt. En van dag tot dag met haar omgaande, uren bij haar verpratende, wordt die toeneiging een liefkrijgen ook van het fyzieke. Het blijft bij het platonische, al wordt de bekoring sterker en sterker, en al voelen hoe gevaarvol de weg is die het sentiment der bewonderende en dweepende op wil.
Dan eindigt het weer doodgewoon met het verhuizen van het mevrouwtje, het weggaan met ‘bij den hoek van 't kei-straatje nog eens om(zien), lach-knikkend, hande-wuivend’
‘Lena, die den jongen opgenomen had, stond nog altijd naar den kant te turen, waar ze verdwenen waren. Zij voelde het even kroppen in haar keel en haar oogen traanden. Er was een weening in haar als om iets verlorens. De herfstdag scheen haar guur en verlaten, het leven toch niet vroolijk in den kornenden wintertijd....
* Ja dat hebben we weer gehad, antwoordde ze met haar mompelende stem. En den lastigen jongen van haar arm op den grond plantend, dreef ze hem met zachte duwtjes van haar open handen het paadje op langs het huisje naar de keuken, om aan haar gewoon dagwerk te beginnen.’
Aan de psychologie van deze Lena heeft Coenen wel het beste van zijn kùnnen gegeven. Ze is overtuigend. Het echt-menschelijke blijft aldoor voelbaar ook in deze neiging tot tegennatuurlijke afdwaling, en is er in zich zelve de verklaring van.
In de tweede novelle zien we Coenen in een hoedanigheid die bij hem zelden overheerscht - als humorist.
De quintessens van de De Zomergenoegens van de familie Kramps is evenzeer de haat tegen het ordinair-burgerlijke, maar hij heeft dien nu niet op objectief-constateerende, maar op critisch-satirieke wijze geuit.
En al dadelijk door een krasse tegenstelling.
Als we denken aan zomergenoegens, dan is er in ons een illuzie van zonnegoud en hemelblauw, van boschgeur en lommerkoelte, van wijde uitzichten van duin- of heuveltop, van zee of heide, van rust en genieten in onbezorgde vrijheid.
En nu daartegenover de zomergenoegens van de familie Kramps - het uitstapje naar Zandvoort - doorgedreven door moeder en dochter zeer tegen den zin van den vader, houder van een krottig winkeltje, waarin hij met heel veel moeite nog amper den kost kan verdienen. En dan zoo'n dag uit - waar moest 't vandaan komen?! Maar moeder dwong en de kinderen dwongen en ‘om vredeswil’ zou 't gebeuren.
Nu begrijpt men wat komen moet, als Coenen er zich toe zet al de verzuurde narigheid van een uitstapje dezer eerzame burgerluitjes in beeld te brengen!...
Van begin tot eind is 't de spòtvorm van genoegens, van gulhartige pret, van eenvoudig plezier, - is 't niets dan ellende, 'n Humorist van de oude school zou zijn kracht gezocht hebben in 't bedenken van allerlei avonturen en ongelukken, zoodat de personen als slachtoffers van een spottend fatum den lachlust hadden gewekt - niets daarvan bij Coenen. En juist dat maakt de satire veel krasser. Het met alle voornemens tot genoegens smaken spottend fatum huist in henzelven. Zij kùnnen zich niet vermaken: de capaciteit daartoe is in hen verworden. Ze hebben inbeelding, moeder en dochter schamen zich voor pa; de natuur, zee en strand, is zoo ver buiten hun sfeer, dat ze er onmogelijk van genieten kunnen - vaders goedige zuster te Zandvoort is te min, te plomp, te boersch - kortom, 't is ellende, van begin tot eind.
De voorstelling van dat alles is komisch, maar dit komische heeft een wrangen bijsmaak - het essentieele is de schildering van levens- en natuur-verwording. Wat blijft er mooi-menschelijks over in zùlke individuen!... Is 't niet om bij te huilen als we de volle waarachtigheid van dit alles voelen.
Coenen als humorist...
Nog een enkele maal is hij het geweest, maar altijd blijft het bij hem de humor die voortkomt uit smart, de humor die de kap doet rinkelen om kreten van levensleed te overstemmen, de humor dien te uiten Shakspere nu en dan zijn narren of pseudonarren toevertrouwde, de lach om het tragische.
Geheel nieuwe zijden van Coenen's talent heeft dit boek ons niet geopenbaard, maar opnieuw ons bevestigd in de meening dat hij een respectabel talent bezit.
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Tekstfragment (blz. 194 ev.):
Nee, meheer Kramp... nee, wees nou bedaard... nee, uwe mot nou bedaard blijven!’
Dit met zoo zenuwtrillende stem en angstvertrokken gezicht, dat hij, onder al dezen suggereerenden drang, van zelf losbulderde:
‘Godverdomme! godverdomme!... godverdommesche loeders!’...
Hoog-opkrijschend stortten de vrouwen bonkend het trapje af, angstjoelend elkaar dringend en op de hielen trappelend. Marietje schreide luidop met geheven smeekhanden: ‘pa! o! pa!’... liep toen de kamer in, terwijl de schoonmaakster haar pezige armen stevig om hem sloeg, hem terug sjorde, dat hij de vrouwen niet vervolgen zou, al maar roepend met haar heesche angststem: ‘blijf nou bedaard, beste man, blijf nou bedaard... toe meheer Kramp, toe nou!... nee... niet na beneden’...
Kramp rukte zich los, omdat zij hem hinderde en benauwde, niet omdat hij naar beneden wilde, waar, na het driftig stommelen, een deur dreunend toesloeg en een sleutel fel omknarste.
Zij hadden zich in de slaapkamer opgesloten.
Snuivend en hijgend stond Kramp, over zijn heele lichaam bevend, terwijl de schoonmaakster hem weer bij zijn arm en jaspand vastgegrepen had.
‘Mensch, la-me toch los, godverdomme!’ hijgde hij.
‘Nee, meheer Kramp!’ zei ze niet minder hijgend, maar altijd vastberaden, ‘ik laat uwe niet los voor u bedaard bent’...
‘Jezis mensch, ik bèn bedaard... wat wil je van me... ik zal geen moord begaan!’...
Bij deze woorden, terwijl het beneden doodstil bleef, was er buiten een oogenblik heftig gemompel van opgewonden menschen.Toen ging de deur open voor een klein, gebogen en sjofel manneke met een bleek, mager gezicht en een bril op.
‘Heeregut, Hein! bê-jij 't?’ riep de schoonmaakster, blij verrast.
‘Tja... 'k most toch 's gewaarworden waar je bleef,’ zei dat met een piepstemmetje, beteekenisvol naar haar knipoogend... Toen stak hij Kramp een beenig-groezel handje toe en zei erg overdreven joviaal:
‘En dag meheer Kramp, hoe staat 't leven?’
Deze begreep aan zijn doen, dat de buren hem eerst hadden ingelicht, hij zag ook aan het opgeglunderde gezicht van Bet, dat zij blij was een man in huis te hebben en het maakte hem een seconde lang weer zoo woedend, dat hij lust kreeg donder op! te zeggen en 't nare ventje de deur uit te smijten.
Maar daarop overgolfde hem weer de zwakte en een weeë zatheid van zichzelf en alles... en hij drukte slap de hand, zei flauwtjes: goeien avond, terwijl het manneke voortging, overdreven gewoon doende, met hem de converseeren. Waarbij hij nog telkens terzij knipoogde en met de hand wenkte tot zijn vrouw, die door zooveel geheimzinnigheid van streek gebracht, hem ten slotte twijfelig en vervaard bleef aanstaren uit de winkelkamer.
Maar Kramp, dan eindelijk zijn zware dofheid beheerschend, was duizelig-strompelend, de schoonmaakster voorbij die schuw terzijde week, de kamer ingegaan, waar in een hoek, met de zakdoek voor de oogen, Marietje nog altijd luidruchtig huilde..."
༺༺༻ ʚɞ ༺༺༻
Trefwoorden:
burgerlijkheid
emotionele ontlading
familiedruk
humor en tragiek
kropt emoties
psychologische spanning
sociale frictie
taalexpressie
verborgen agressie
zielkundige observatie
Images
Lilith
Den Bosch 
Beste Boekenliefhebber
Fijn dat u een kijkje neemt in ons boekwinkeltje Lilith in Den Bosch.
Wij reageren altijd zo snel mogelijk op bestellingen. Heeft u binnen drie dagen geen reactie van ons ontvangen dan is onze nota mogelijk in uw spam-box (ongewenste email) geland.
We streven naar zo goed mogelijke beschrijvingen van de boeken. Kleine onvolkomenheden als potloodmarkeringen of namen en stempels van vorige eigenaren worden niet altijd vermeld. Wilt u zekerheid over de kwaliteit van een boek, dan kunt u ons daarover mailen. Op verzoek sturen we extra foto's.
Voor boeken die als brievenbuspakket binnen Nederland kunnen worden verstuurd bedragen de verzendkosten 3,95 euro (PostNL) Verzenden van boeken binnen Nederland per pakketpost kost 6,50 bij DHL. Ophalen van boeken is mogelijk na afspraak.
Een greep uit de mogelijke verzendtarieven:
Nederland
Postnl brievenbuspakket €3,95 (tot max. 28 mm dikte
Postnl pakket €7,00
DHL pakket €6,95
DHL afhaalpunt €4,45
België DPD pakket €8,88, klein pakket minder dan 3 kilo) €7,80
Postnl €9,00
Duitsland
DPD klein pakket tot 3kg €7,60 groot €9,90. PostNL €11,50.
Betalen vanuit het buitenland werkt zo:
Voor een betaling aan Antiquariaat Lilith met het IBAN NL27 INGB 0006 6508 24, volg je deze stappen:
Via Online Bankieren:
1. Log in op je online bankomgeving.
2. Kies voor een SEPA-overschrijving (normaal gesproken de standaardoptie voor Europese overschrijvingen).
3. Vul de volgende gegevens in:
1. IBAN: NL27 INGB 0006 6508 24
2. Naam van de ontvanger: Antiquariaat Lilith
3. BIC (optioneel): ING Bank heeft als BIC-code INGBNL2A, (maar dit is meestal niet vereist voor een SEPA-overschrijving.)
4. Vul het bedrag in.
5. Omschrijving/referentie: in dit geval: 4/10/24 1
6. Valuta: Dit zal automatisch in euro zijn.
7. Datum van uitvoering: Kies of je de betaling onmiddellijk of op een latere datum wilt uitvoeren.
8. Controleer alle gegevens en bevestig de betaling.
- Tous les livres sont en état complet et normal, sauf indication contraire. De petites imperfections comme une page collée ou un nom sur la feuille ne sont pas toujours mentionnés
- Vous gérez directement cette commande avec Lilith
- Après votre commande vous et Lilith recevrez une confirmation par e-mail. Dans l'e-mail que vous pouvez trouver, vous pouvez trouver le nom et l'adresse de Lilith
- L'acheteur paie les frais de livraison, sauf accord contraire
- Lilith peut demander un prépaiement
- Boekwinkeltjes.nl essaie de rapprocher les acheteurs et les vendeurs. Boekwinkeltjes.nl n'est jamais impliqué dans un accord entre l'acheteur et le vendeur. Si vous avez un différend avec un ou plusieurs utilisateurs, vous devez le réparer vous-même. Vous indemnisez Boekwinkeltjes.nl de toute réclamation.